MÁS ALLÁ (2001)

info speel
Tekst: Luis Cernuda, uit El deseo y la realidad.

Vocaal Ensemble COQU o.l.v. Yt Nicolai. Pierre Mak - bariton, Han Stege - orgel, strijkers o.l.v. Frank Brakkee.
Más Allá is gebaseerd op een gedicht van Luis Cernuda (1902-1963). Deze verlegen vriend van Garcia Lorca werd geobsedeerd door het onvermijdelijke ouder worden. In zijn veelal ongelukkige verhoudingen met jongere minnaars trachtte hij zijn jeugd te hervinden. Thema van zijn werk is dikwijls de onverenigbaarheid van het verlangen (el deseo) en de werkelijkheid (la realidad).

Ook in dit gedicht is een intense liefde het onderwerp. In bijna religieuze bewoordingen wordt de geliefde toegesproken. Dat begint heel vredig, maar gaandeweg onstaan er steeds ongemakkelijkere vergelijkingen. Uiteindelijk wordt de passie niet alleen meer uitgedrukt met leven, maar ook met dood; niet alleen met liefde, maar ook met vergetelheid.

In de compositie heb ik de contrasten donker-licht uitgebuit. Bijna ongemerkt sluipen er dissonanten in de harmonie, dikwijls geïntroduceerd door het orgel. Elke nieuwe strofe (quiero decir te...) begint met een hervonden rust, maar steeds heftiger zijn de verstoringen daarvan. Totdat, in de coda voor baritonsolo, de vraag rijst: is hier vervulling gevonden, of is dit de vernietiging van een illusie?

Más Allá refereert niet direct aan Andalusische volksmuziek, maar heeft wel een ondertoon van flamenco. Het stuk laat zich omschrijven als een Žafscheid van de hartstocht', en daarvoor is de Spaanse taal heel geschikt.

Más Allá, The Sick Rose en In Despair vormen met terugwerkende kracht een trilogie over drie schaduwkanten van de liefde: begeerte, pijn en wanhoop.

THE SICK ROSE (1997)

info speel
Tekst: William Blake, uit Song of Experience.

Johannette Zomer - sopraan, Kamerkoor Capella Occento en Nederlands Strijkersgilde o.l.v. Chris Pouw.

Een rituele klaagzang over fatale hartstocht. De sopraanmelodie vormt een reliëf tegen een bijna eenstemmige begeleiding van het koor. Pas in de laatste maten worden de stemmen versterkt door strijkers.

THE SICK ROSE

O Rose thou art sick.
The invisible worm,
That flies in the night,
In the howling storm.

Has found out thy bed
Of crimson joy:
And his dark secret love
Does thy life destroy.

William Blake

IN DESPAIR (1995)

info speel
Vocaal ensemble VENUS olv Peter Dijkstra

In Despair is gebaseerd op een gedicht van de Griekse dichter Kafavis (1863-1933), dat opvallend onomwonden over de liefde tussen twee mannen gaat. Het gegeven is echter algemeen herkenbaar: de onaanvaardbare desertie van een geliefde, en de obsessieve begeerte van diegene die achterblijft.

Joost Kleppe: In de muziek heb ik ernaar gestreefd de schoonheid van het gedicht op een expressieve maar ook rituele manier te verklanken. Elk van de drie strofen van het gedicht wordt ingeleid door een klaagzang, telkens in iets hogere ligging: de muziek stijgt langzaam op.

In Despair

He has lost him completely. And now he tries to find
his lips in the lips of each new lover,
he tries in the embrace of each new lover
to convince himself that it's the same young man,
that it's to him he gives himself.

He's lost him completely, as though he never existed.
For he wanted -his lover said- to save himself
from the tainted, stigmatized sensual pleasure,
from the tainted, shameful sexual delight.
There was still time Ůhe said- to save himself.

He's lost him completely, as though he never existed.
Through fantasy, through hallucination,
he tries to find his lips in the lips of other young men.
He longs to feel his love once more.

K.P Kavafis, 1923

Translation by Edmund Keeley and Philip Sherrard/Joost Kleppe)